Gospodarstwo rolne z Lubelszczyzny: załamanie cen zbóż i komornik. Układ prawomocnie zatwierdzony

Opis sytuacji

W produkcji roślinnej nakłady ponosi się na wiele miesięcy przed uzyskaniem przychodów ze sprzedaży plonów. Zakup materiału siewnego, nawozów, środków ochrony roślin i paliwa wymaga natychmiastowych wydatków, podczas gdy zapłata za ziarno następuje po żniwach. Gospodarstwo rozwijało się w drodze sukcesji rodzinnej, powiększając areał i unowocześniając technologię upraw. Właściciel nie zatrudniał pracowników, prowadząc działalność osobiście. Ten model sprawdzał się do chwili załamania rynku zbóż.

W 2025 roku zbiegły się dwa zjawiska: wysoka podaż krajowa przy powierzchni upraw podstawowych z mieszankami wynoszącej około 5,5 mln ha (w tym pszenicy około 2,4 mln ha) oraz spadek eksportu ziarna. Nadwyżki pozostały w kraju, co wywołało spadek cen skupu. Przychody gospodarstwa w 2025 r. wyniosły 68 800 zł i nie pokrywały bieżących kosztów oraz rat kredytów na poziomie 48 000 zł miesięcznie. Zadłużenie u 7 wierzycieli urosło do 970 776 zł. Komornik podjął czynności zmierzające do oszacowania nieruchomości rolnych, co groziło licytacją gospodarstwa.

Jak prowadziliśmy sprawę

Kwalifikacja. Analiza sytuacji wykazała, że problemem rolnika była płynność finansowa, a nie brak zdolności produkcyjnej. Gospodarstwo posiadało wartościowe nieruchomości i maszyny. Wobec działań komornika wybraliśmy postępowanie o zatwierdzenie układu z obwieszczeniem w KRZ. Zgodnie z art. 226e Prawa restrukturyzacyjnego obwieszczenie zawiesza egzekucje i chroni majątek przed licytacją.

Dzień układowy i ochrona. Nadzorca układu, doradca restrukturyzacyjny Ewelina Urlik-Stafińska (licencja numer 1832), zamieściła obwieszczenie w KRZ 26 lutego 2026 r. (numer 20260226/00642, sygnatura LU1S/GRz-nu/37/2026). Dzień układowy przypadał na 26 lutego 2026 r. Czynności komornicze zostały wstrzymane, a rolnik zachował pełny zarząd nad gospodarstwem. Sprawdź obwieszczenie w KRZ.

Plan restrukturyzacyjny. Plan założył optymalizację struktury produkcji roślinnej i odbudowę potencjału gospodarstwa. W wariancie ostrożnym zaplanowano wzrost przychodów z 68 800 zł w 2025 r. do poziomu od 250 000 zł do 280 000 zł w latach 2030 i 2031. Przy rentowności około 25% roczne wolne przepływy pieniężne oszacowano na: około 37 500 zł w 2027 r., około 47 500 zł w 2028 r., około 55 000 zł w 2029 r., około 62 500 zł w 2030 r. i około 70 000 zł w 2031 r. Suma zdyskontowanych przepływów wyniosła 175 230 zł. Test zaspokojenia potwierdził, że układ da wierzycielom więcej niż upadłość.

Propozycje układowe w czterech grupach. Grupa 1 (wierzyciele zabezpieczeni rzeczowo z pokryciem): 100% kapitału z odsetkami i kosztami w 24 ratach. Grupa 2 (zabezpieczeni bez pełnego pokrycia): 100% z odsetkami i kosztami w 60 ratach, po okresie karencji trwającym 24 miesiące. Grupa 3 (wierzyciele publicznoprawni): 100% z odsetkami i kosztami w 36 ratach. Grupa 4 (pozostali wierzyciele): 100% kapitału głównego bez redukcji, odsetki i koszty umorzone w całości.

Głosowanie. Zgromadzenie wierzycieli odbyło się 22 czerwca 2026 r. (obwieszczenie numer 20260602/00434). W głosowaniu wzięło udział 6 z 7 wierzycieli. Za układem padło 100% głosów: suma wierzytelności za wyniosła 957 213,30 zł, przy 0,00 zł przeciw. W Grupie 1 głosowali: fundusz sekurytyzacyjny (511 964,40 zł) i bank spółdzielczy (6 281,34 zł). W Grupie 2: fundusz (53 674,74 zł). W Grupie 3: ARiMR (58 117,33 zł) oraz KRUS (3 270,00 zł). W Grupie 4: wierzyciele mający 323 905,49 zł. Jeden wierzyciel z Grupy 4 (13 563,04 zł) nie głosował. Wszystkie grupy poparły układ.

Wniosek i postanowienie. Wniosek o zatwierdzenie układu złożono 26 czerwca 2026 r. (sygnatura LU1S/GRz/82/2026, obwieszczenie numer 20260626/00495). Postanowieniem z 14 lipca 2026 r. Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku, IX Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, zatwierdził układ (obwieszczenie numer 20260714/00498). Postanowienie stało się prawomocne 21 sierpnia 2026 r. (obwieszczenie numer 20260824/00176). Z mocy art. 170 Prawa restrukturyzacyjnego egzekucje komornicze uległy umorzeniu z mocy prawa.

Czego ten układ nie dał

Mówimy o tym wprost, żeby nikt nie liczył na więcej, niż układ daje. Wierzyciele zabezpieczeni oraz instytucje publiczne dostaną 100% należności z odsetkami i kosztami. U pozostałych wierzycieli spłacie podlega cały kapitał, a umorzenie objęło odsetki i koszty uboczne. Wykonanie układu wymaga osiągnięcia przychodów na poziomie od 250 000 zł do 280 000 zł rocznie, co przy wahaniach cen skupu i ryzyku pogodowym stanowi wyzwanie. Gospodarstwo musi na bieżąco płacić nowe podatki i składki.

Co to znaczy dla innych producentów rolnych

W rolnictwie załamanie cen skupu może nastąpić z przyczyn niezależnych od gospodarza: przez spadki na rynkach światowych, niższy eksport czy suszę. Kiedy koszty nawozów i paliwa przewyższają wpływy ze sprzedaży ziarna, komornik może zająć konta i przystąpić do licytacji ziemi. Postępowanie o zatwierdzenie układu zatrzymuje egzekucję od dnia obwieszczenia i chroni gospodarstwo przed licytacją. Pozwala rozłożyć zadłużenie na wieloletnie raty dostosowane do sezonowych wpływów ze żniw. Postępowanie nie zastąpi jednak rentownej produkcji ani nie podniesie cen skupu.