Gospodarstwo mleczne z Warmii: spadek cen skupu i wysokie raty kredytów na maszyny. Prawomocny układ zatwierdzony przez sąd

Opis sytuacji

Produkcja mleka wymaga codziennych wydatków na paszę, energię, paliwo i weterynarię. Rolnik ponosi koszty każdego dnia, a zapłatę za surowiec otrzymuje w comiesięcznych rozliczeniach. Gdy ceny w skupie spadają, a koszty energii i odsetek rosną, gospodarstwo traci płynność. Nie da się wstrzymać karmienia stada ani prac polowych, dlatego zator płatniczy od razu zagraża ciągłości produkcji.

To gospodarstwo z Warmii rozpoczęło działalność 15 czerwca 2015 r. Prowadzi uprawy paszowe i chów bydła na 20,46 ha, z czego 10,96 ha dzierżawi prywatnie, a 9,49 ha od KOWR. Stado liczy 18 krów mlecznych, 4 jałówki i 10 cielaków. Rolnik ma udziały w spółdzielni mleczarskiej i umowę na odbiór surowca. W latach 2019 i 2020 kupił ciągnik, owijarkę, kosiarkę i zgrabiarkę na kredyt. Po cenach skupu z 2022 r. sięgających 2,33 zł za litr, w 2024 r. stawki spadły do 1,95 zł w lipcu. Przy drogim paliwie i wysokich stopach procentowych miesięczne raty kredytów sięgnęły 36 000 zł, a dług wyniósł 401 195 zł wobec 9 wierzycieli.

Jak prowadziliśmy sprawę

Kwalifikacja. Gospodarstwo miało zapasy 50 ton kukurydzy i 90 ton sianokiszonki, zbyt w spółdzielni oraz perspektywę powiększenia stada do 22 krów po wycieleniu jałówek, co zapowiadało wzrost produkcji o 25% w drugim kwartale 2026 r. Problemem była kumulacja rat po podwyżkach stóp procentowych. Wybraliśmy postępowanie o zatwierdzenie układu z obwieszczeniem w KRZ, które na mocy art. 226e Prawa restrukturyzacyjnego wstrzymuje egzekucje i chroni majątek.

Dzień układowy i ochrona. Dzień układowy ustalono na 30 czerwca 2025 r. Nadzorca układu, doradca restrukturyzacyjny Ewelina Urlik-Stafińska (licencja nr 1832), zamieściła obwieszczenie w KRZ 30 czerwca 2025 r. (numer 20250630/00427, sygnatura EL1E/GRz-nu/38/2025). Obwieszczenie zabezpieczyło sprzęt i inwentarz przed zajęciem, a umowy dzierżawy przed wypowiedzeniem. Rolnik zachował zarząd własny. Sprawdź obwieszczenie w KRZ.

Plan restrukturyzacyjny. Plan założył rozwój stada z 18 do 22 krów w ciągu roku, a docelowo do poziomu od 22 do 30 sztuk. Większa produkcja mleka oraz prognozowany powrót cen skupu do poziomu od 2,45 zł do 2,65 zł pod koniec 2025 r. stanowiły źródło środków na spłatę zobowiązań przy kontroli kosztów.

Propozycje układowe w czterech grupach. Grupa 1 (KOWR, KRUS, sąd rejonowy, fundusz pomocy pokrzywdzonym) objęła 100% kapitału i odsetek w 12 ratach, zgodnie z art. 150 i 160 Prawa restrukturyzacyjnego. Grupa 2 (wierzyciele prywatni do 5 tys. zł) otrzyma 100% kapitału w 12 ratach przy redukcji 70% odsetek i umorzeniu kosztów. Grupa 3 objęła wierzyciela zabezpieczonego na maszynach. Grupa 4 objęła wierzycieli prywatnych powyżej 5 tys. zł (bank i spółdzielnię). Harmonogram rozpisano na 46 rat. Pierwsza rata to 8 650,94 zł, maksymalna 8 651,00 zł, a spłata kapitału wynosi 387 207,68 zł.

Głosowanie. Na zgromadzeniu 29 września 2025 r., zwołanym obwieszczeniem z 5 września 2025 r. (numer 20250905/00537), stawiło się 5 z 9 wierzycieli (55,56% obecności). Grupa 1 jednogłośnie poparła układ (KOWR, sąd, fundusz; KRUS nie głosował). W Grupie 2 nikt nie głosował. W Grupie 3 wierzyciel zabezpieczony na maszynach zagłosował przeciw (92 878,32 zł długu). W Grupie 4 bank z kwotą 164 225,65 zł poparł układ. Łącznie za układem padło 185 923,03 zł, czyli 66,69% sumy głosujących, a przeciw 92 878,32 zł (33,31%). Dwie grupy odrzuciły układ, lecz układ i tak przyjęto. Zwykle układ przechodzi, gdy w każdej grupie głosuje za nim ponad połowa wierzycieli, mających co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności (art. 119 ust. 1 i 2 Prawa restrukturyzacyjnego). Gdy w części grup tej większości zabraknie, można zastosować mechanizm cramdown z art. 119 ust. 3. Postępowanie ruszyło przed nowelizacją z 23 sierpnia 2025 r., więc stosowano ten przepis w dawnym brzmieniu: układ był przyjęty mimo sprzeciwu części grup, gdy za głosowała większość wierzycieli mających co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności, a grupy przeciwne dostawały w układzie nie mniej niż w upadłości. W układzie zaspokojenie wynosi 96,51%, w upadłości byłoby znacznie niższe.

Wniosek i postanowienie. Sprawę prowadził Sąd Rejonowy w Elblągu, V Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych (sygnatura EL1E/GRz/45/2025). Postanowieniem z 2 kwietnia 2026 r. Sąd Rejonowy w Elblągu zatwierdził układ (obwieszczenie KRZ numer 20260402/00420). Postanowienie stało się prawomocne, co obwieszczono 25 maja 2026 r. (numer 20260525/00123). Ewelina Urlik-Stafińska objęła funkcję nadzorcy wykonania układu.

Czego ten układ nie dał

Mówimy o tym wprost, żeby nikt nie liczył na więcej, niż układ daje. Układ nie skasował długu, bo rolnik spłaci 387 208 zł z sumy 401 195 zł. Należności publicznoprawne zostaną spłacone w 100% z odsetkami w pierwszym roku. Umorzenie objęło odsetki i koszty u części wierzycieli prywatnych. Rozłożenie długu na 46 rat obniżyło miesięczne obciążenie do 8 651 zł, ale wymaga dyscypliny. Rolnik musi terminowo regulować raty oraz bieżące składki i podatki, bo nowe zaległości grożą uchyleniem układu.

Co to znaczy dla innych gospodarstw mlecznych

Spadek cen skupu mleka przy wysokich ratach kredytów na sprzęt zagraża płynności nawet sprawnego gospodarstwa. Postępowanie o zatwierdzenie układu zatrzymuje egzekucje komornicze, chroni ciągnik oraz maszyny i zabezpiecza umowy dzierżawy. Pozwala rozłożyć zaległości na raty dopasowane do przychodów ze sprzedaży surowca i daje czas na powiększenie stada. Układ nie podniesie jednak cen w skupie ani nie zastąpi pracy na roli, dlatego powodzenie planu zależy od dyscypliny kosztowej w gospodarstwie.